Rodzaje swiatel w samochodzie i ich oznaczenia – przewodnik kierowcy

Jedziesz nocą i nagle na desce rozdzielczej zapala się nieznana ikonka? Z tego poradnika dowiesz się, co oznaczają poszczególne światła w samochodzie. Poznasz ich rodzaje, barwy, symbole i zasady używania na drodze.

Jak dzielą się światła w samochodzie?

W każdym aucie znajdziesz oświetlenie zewnętrzne i oświetlenie wewnętrzne. Pierwsze odpowiada za widoczność na drodze i sygnalizowanie manewrów innym, drugie poprawia komfort korzystania z wnętrza po zmroku. Oświetlenie zewnętrzne opisują szczegółowo przepisy Prawa o ruchu drogowym – określają kolor, natężenie, rozmieszczenie lamp i ich homologację.

Światła montowane w samochodach osobowych, ciężarowych i motocyklach różnią się między sobą. Auto osobowe ma inne obowiązki niż pojazd o szerokości powyżej 2,1 m, który musi mieć światła obrysowe. Z kolei motocykl może nie mieć np. osobnych świateł postojowych, ale musi być wyposażony w mocne światła mijania i hamowania.

W praktyce większość osób interesuje głównie oświetlenie zewnętrzne. To ono decyduje o tym, czy widzisz drogę oraz czy inni widzą Twój pojazd. Na desce rozdzielczej nie znajdziesz jednak ikon dla wszystkich świateł. Brakuje osobnych kontrolek np. dla świateł STOP i światła cofania – działają one automatycznie i nie są sygnalizowane lampką na zegarach.

We wnętrzu auta producenci montują zwykle oświetlenie sufitowe, lampki w schowku, podświetlenie przycisków i zegarów, a w nowszych modelach także dekoracyjne listwy LED. Nie wpływa ono bezpośrednio na bezpieczeństwo na drodze, ale ułatwia obsługę pojazdu i poprawia widoczność kokpitu po zmroku.

Najważniejsze rodzaje świateł zewnętrznych

Patrząc na samochód z zewnątrz, możesz wyróżnić kilka podstawowych grup lamp. Inne są potrzebne do oświetlania drogi, inne informują tylko o położeniu pojazdu lub planowanym manewrze. W Polsce obowiązuje też przepis, który wymaga używania świateł mijania lub świateł do jazdy dziennej przez całą dobę – od 17 kwietnia 2007 roku nie ma już sezonowego obowiązku.

Do najczęściej wymienianych rodzajów oświetlenia zewnętrznego należą między innymi: światła mijania, drogowe, do jazdy dziennej, pozycyjne, postojowe, przeciwmgłowe, hamowania, cofania, kierunkowskazy, światła awaryjne, odblaskowe oraz obrysowe w większych pojazdach. Każde z nich ma inny kolor, inną ikonę na desce rozdzielczej i ściśle określone zasady korzystania.

Jakie są podstawowe światła przednie?

Na przodzie auta skupia się główne oświetlenie drogi. To tutaj znajdują się reflektory odpowiedzialne za widoczność w nocy oraz światła, które pomagają zaznaczyć obecność samochodu w dzień. W wielu nowszych modelach wszystkie te funkcje łączy zaawansowany moduł LED lub ksenonowy z automatycznym poziomowaniem i czujnikiem zmierzchu.

Najważniejszy podział dotyczy świateł mijania, drogowych i do jazdy dziennej. Warto dobrze poznać ich ikony i zastosowanie, bo przepisy dokładnie wskazują, kiedy każdej z tych lamp wolno używać.

Światła mijania

Światła mijania to podstawowy typ oświetlenia w Twoim samochodzie. Potocznie nazywa się je światłami krótkimi. Mają barwę białą i znajdują się w przednich reflektorach. Na desce rozdzielczej rozpoznasz je po zielonej ikonie reflektora z krótkimi kreskami skierowanymi w dół. Według przepisów powinny oświetlać co najmniej 40 m drogi przed pojazdem.

Konstrukcja świateł mijania jest asymetryczna. W autach z ruchem prawostronnym prawa lampa świeci trochę dalej i mocniej, aby lepiej doświetlać pobocze. Lewa ma krótszy zasięg, by nie oślepiać kierowców jadących z naprzeciwka. W wielu samochodach możesz regulować wysokość świecenia pokrętłem w kabinie – to ważne, gdy auto jest mocno obciążone bagażem lub pasażerami i przód lekko się unosi.

W Polsce musisz mieć włączone światła mijania przez całą dobę, jeśli nie korzystasz z świateł do jazdy dziennej. Podczas postoju należy je wyłączyć, bo ich zadaniem jest oświetlanie drogi w czasie jazdy, a nie podczas długiego zatrzymania. W autach z automatycznym trybem oświetlenia czujnik zmierzchu sam przełącza lampy na mijania przy zapadającym zmroku lub w tunelu.

Światła drogowe (długie)

Światła drogowe, nazywane też długimi, mają również barwę białą. Zwykle znajdują się w tym samym reflektorze co światła mijania albo są z nimi zintegrowane w jednej soczewce. Ich symbolem jest niebieska ikona reflektora z prostymi liniami światła. Długie pozwalają oświetlić drogę na bardzo duży dystans i są ustawione symetrycznie, więc oświetlają obie strony jezdni w podobnym stopniu.

Możesz używać świateł drogowych od zmierzchu do świtu oraz przy ograniczonej widoczności, jeśli droga nie jest oświetlona latarniami. Trzeba je jednak wyłączyć, gdy zbliżasz się do pojazdu jadącego przed Tobą lub widzisz samochód nadjeżdżający z przeciwnego kierunku. Ich duża moc łatwo oślepia innych, co w skrajnych sytuacjach prowadzi do utraty orientacji przez kierowcę z naprzeciwka.

W części nowoczesnych aut montuje się systemy automatycznego przełączania świateł drogowych na mijania. Kamera na szybie wykrywa nadjeżdżające pojazdy i zmienia tryb świecenia bez Twojej ingerencji. Nadal jednak to kierowca ponosi odpowiedzialność za dobór oświetlenia do warunków na drodze.

Światła do jazdy dziennej

Światła do jazdy dziennej (często oznaczane na kloszu skrótem DRL – Daytime Running Lights) znajdziesz głównie w nowszych samochodach. Mają barwę białą, ale ich moc jest kilkukrotnie niższa niż świateł mijania. Na desce rozdzielczej mogą nie mieć osobnej kontrolki, a jeśli jest, ma zwykle formę zielonego reflektora z kropkami zamiast linii.

Ich zadaniem nie jest oświetlanie jezdni, lecz sprawienie, aby Twój samochód był lepiej widoczny w dzień. Dlatego przepisy dopuszczają używanie świateł dziennych wyłącznie przy dobrej widoczności. Gdy pojawiają się opady, mgła czy gęsty śnieg, trzeba przełączyć się na światła mijania, które świecą mocniej i włączają też tylne lampy. Światła DRL zwykle nie aktywują oświetlenia tylnego, więc pojazd z tyłu może być słabo widoczny.

W wielu modelach światła dzienne włączają się automatycznie po uruchomieniu silnika. Niektórzy producenci – jak Nissan – rezygnują nawet z osobnego przełącznika świateł, a komputer sam decyduje, czy mają działać światła dzienne, czy mijania. Gdy czujnik wykryje pogorszenie warunków, przełącza tryb pracy reflektorów.

Jak działają światła pozycyjne, postojowe i odblaskowe?

Obok lamp głównych istotną rolę odgrywają światła, które zaznaczają położenie Twojego pojazdu. Nie służą do oświetlania drogi, tylko do tego, by inni widzieli, gdzie znajduje się samochód i w jakim kierunku jest ustawiony. To właśnie dzięki nim auto jest widoczne podczas postoju na poboczu lub na słabo oświetlonej ulicy.

Do tej grupy zaliczamy światła pozycyjne, światła postojowe, a także światła odblaskowe i w większych pojazdach światła obrysowe. Każde z nich pełni trochę inną funkcję, choć z daleka mogą wydawać się podobne.

Światła pozycyjne

Światła pozycyjne mają barwę białą z przodu i czerwoną z tyłu. Znajdziesz je w głównych reflektorach, w tylnych lampach oraz często jako małe punkty świetlne z boku pojazdu. Na desce rozdzielczej symbolizują je dwie zielone ikonki reflektorów skierowanych w przeciwne strony, z promieniami rozchodzącymi się na boki.

Ich główną rolą jest zaznaczenie pozycji samochodu, zwłaszcza podczas postoju w warunkach słabszej widoczności. Przepisy pozwalają korzystać ze świateł pozycyjnych jako samodzielnego oświetlenia, ale tylko w specyficznych sytuacjach. Na co dzień kierowcy używają ich razem ze światłami mijania, bo wtedy przednie i tylne lampy tworzą kompletne oświetlenie pojazdu w ruchu.

Światła postojowe

Światła postojowe są montowane zwykle w mniejszych samochodach, których długość nie przekracza 6 m, a szerokość 2 m. Ich zadaniem jest sygnalizowanie położenia auta w warunkach słabej widoczności podczas dłuższego postoju. Na desce rozdzielczej rozpoznasz je po zielonej literze „P” z trzema promieniami światła po jednej stronie.

Tego typu oświetlenie może działać tylko po jednej stronie pojazdu – lewej lub prawej. Przydaje się zwłaszcza wtedy, gdy zatrzymujesz się nocą na wąskiej ulicy lub przy jezdni bez oświetlenia. Światła postojowe świecą słabiej niż mijania, dzięki czemu nie oślepiają, a jednocześnie zużywają mniej energii podczas postoju z wyłączonym silnikiem.

Światła odblaskowe i obrysowe

Światła odblaskowe w rzeczywistości nie są lampami. To elementy, które nie emitują własnego światła, tylko odbijają je od reflektorów innych pojazdów. Umieszczone są z przodu, z tyłu oraz na bokach samochodu i zwiększają jego widoczność po zmroku. Dzięki nim nawet przy wyłączonym zapłonie auto nadal „odcina się” na tle drogi, gdy ktoś je oświetli.

Światła obrysowe montuje się głównie w pojazdach o szerokości powyżej 2,1 m. Z przodu świecą na biało, z tyłu na czerwono, a czasem w ich skład wchodzą też boczne lampki żółte. Ich rolą jest obrysowanie bryły auta i ułatwienie oceny jego gabarytów innym kierowcom, co ma ogromne znaczenie przy wyprzedzaniu ciężarówek czy zestawów z naczepami.

Samochody zarejestrowane przed 1 stycznia 1986 roku muszą mieć lampy obrysowe dopiero wtedy, gdy ich szerokość przekracza 2,7 m.

Jakie światła sygnalizują manewry i hamowanie?

Oprócz oświetlenia drogi i pozycji auta duże znaczenie mają światła, które informują innych o Twoich zamiarach. Dzięki nim kierowcy wokół mogą przewidzieć, co za chwilę zrobisz. To właśnie tu wchodzą w grę kierunkowskazy, światła awaryjne, światła hamowania oraz światło cofania.

Choć większość z tych lamp działa automatycznie, to wciąż od Twoich nawyków zależy, czy inni zdążą odpowiednio wcześnie zareagować. W ruchu miejskim i na autostradzie poprawne użycie kierunkowskazów i świateł STOP znacząco zmniejsza ryzyko kolizji tylnych.

Kierunkowskazy

Kierunkowskazy to jedne z najlepiej rozpoznawalnych świateł w samochodzie. Mają barwę pomarańczową i znajdują się z przodu, z tyłu oraz często na bokach pojazdu – na przykład w lusterkach bocznych lub w błotnikach. Na zegarach widzisz je jako dwie zielone strzałki, które migają w takt pracy przerywacza.

Ich funkcja jest prosta: sygnalizują zamiar zmiany pasa, skrętu, wyjazdu z ronda czy włączenia się do ruchu. Kierunkowskaz należy włączyć z wyprzedzeniem, tak aby inni uczestnicy ruchu mieli czas zareagować. Zbyt późne użycie dźwigni przełącznika wprowadza chaos i często prowadzi do nieporozumień na skrzyżowaniach.

Światła awaryjne

Światła awaryjne korzystają z tych samych żarówek co kierunkowskazy. Po ich aktywowaniu wszystkie lampy pomarańczowe migają równocześnie w równych odstępach czasu. Przycisk w kabinie ma charakterystyczny czerwony trójkąt i działa nawet przy wyłączonym zapłonie.

Używasz ich głównie podczas nagłego postoju z powodu awarii lub wypadku. Możesz też włączyć je, kiedy stoisz na autostradzie w korku i chcesz ostrzec kierowców dojeżdżających z tyłu przed gwałtownym hamowaniem. Światła awaryjne nie służą jednak do krótkiego „podziękowania” za wpuszczenie na pas ani do zatrzymywania się w niedozwolonych miejscach.

Światła hamowania (STOP)

Światła hamowania, potocznie nazywane STOP, mają barwę czerwoną. Znajdują się w tylnych reflektorach oraz najczęściej jako trzecia lampa na górnej części tylnej szyby. Włączają się automatycznie po naciśnięciu pedału hamulca, dlatego nie mają osobnej ikonki na desce rozdzielczej.

Ich jasność jest wyraźnie większa od świateł pozycyjnych tylnych. Dzięki temu kierowca jadący za Tobą natychmiast dostrzega, że zwalniasz lub zamierzasz się zatrzymać. Niesprawne światła STOP znacząco zwiększają ryzyko najechania na tył pojazdu, dlatego warto regularnie prosić kogoś o sprawdzenie ich działania.

Światło cofania

Światło cofania jest zazwyczaj tylko jedno i ma barwę białą. Znajduje się w tylnej części samochodu i zapala się automatycznie w momencie włączenia biegu wstecznego. Informuje innych użytkowników ruchu, że auto będzie poruszało się do tyłu.

Dzięki temu piesi oraz kierowcy na parkingu zyskują czas na reakcję, a dodatkowo przestrzeń za samochodem jest lepiej oświetlona. W niektórych modelach światło cofania współpracuje z czujnikami parkowania i kamerą, co ułatwia precyzyjne manewrowanie w ciasnych miejscach.

Światła przeciwmgłowe

Światła przeciwmgłowe dzielą się na przednie i tylne. Przednie mają barwę białą i są umieszczone nisko, jak najbliżej jezdni. W wielu samochodach ich symbol to zielony reflektor z linią światła skierowaną w dół i przekreśloną falą. Tylne – obowiązkowe w każdym aucie – są oznaczone pomarańczową ikoną reflektora z prostymi promieniami, także przeciętymi falowaną linią.

Używasz przede wszystkim tylnego światła przeciwmgielnego w warunkach bardzo ograniczonej widoczności, gdy pojawia się mgła, gęsty śnieg, kurz, dym lub ulewny deszcz. Należy je wyłączyć, gdy za Tobą jedzie inny pojazd, ponieważ silne światło potrafi go oślepiać. Przednie światła przeciwmgłowe w wielu modelach są rozwiązaniem opcjonalnym – pomagają we mgle, ale przy intensywnych opadach śniegu mogą wręcz pogarszać widoczność.

Jak rozpoznać ikony świateł i zadbać o oświetlenie?

Kontrolki świateł na desce rozdzielczej mają ujednolicone kolory i kształty, dzięki czemu łatwo możesz rozpoznać, które oświetlenie jest aktualnie włączone. Zielone ikony oznaczają najczęściej światła robocze, niebieski kolor zarezerwowany jest dla świateł drogowych, a pomarańczowy i czerwony ostrzegają o trybach specjalnych lub usterkach.

Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z jazdą lub po prostu dawno nie zaglądałeś do instrukcji obsługi, warto odświeżyć sobie znaczenie symboli. Nie wszystkie typy świateł mają kontrolki, ale te najważniejsze są pokazane na panelu zegarów lub przy przełączniku świateł.

Najczęstsze ikonki świateł

Aby łatwiej porównać najważniejsze rodzaje oświetlenia, barwy i symbole, możesz posłużyć się prostą tabelą. Zawiera ona podstawowe informacje o kilku najczęściej używanych rodzajach świateł przednich:

Dobrym nawykiem jest też sprawdzenie, czy w Twoim samochodzie istnieje automatyczny tryb świateł. Jeśli tak, czujnik zmierzchu zadba o przełączanie między trybem dziennym a mijania, choć o włączeniu przeciwmgielnych nadal musisz zadecydować samodzielnie.

Jak korzystać ze świateł na co dzień?

Podczas codziennej jazdy używasz zwykle tylko części dostępnego oświetlenia. To jednak od Twoich decyzji zależy, czy auto będzie widoczne w zmieniających się warunkach. Dobrze jest utrwalić sobie kilka prostych zasad dotyczących używania świateł mijania, dziennych i przeciwmgłowych w typowych sytuacjach:

• W ciągu dnia przy dobrej widoczności możesz używać świateł do jazdy dziennej, jeśli samochód jest w nie wyposażony fabrycznie.
• Gdy widoczność się pogarsza (mgła, silny deszcz, śnieg), przełącz oświetlenie na światła mijania, nawet jeśli jest jeszcze jasno.
• Po zmierzchu i w nocy korzystaj wyłącznie ze świateł mijania lub drogowych, w zależności od tego, czy jedziesz po drodze oświetlonej czy nie.
• Światła przeciwmgłowe tylne włączaj tylko przy bardzo ograniczonej widoczności i wyłączaj, gdy zbliża się pojazd jadący za Tobą.

W codziennej eksploatacji warto co jakiś czas obejść samochód i sprawdzić działanie całego oświetlenia. Wystarczy kilka minut, by przekonać się, czy wszystkie żarówki świecą z tą samą intensywnością i czy żadne szkło reflektora nie jest zabrudzone lub uszkodzone.

Sprawne i właściwie dobrane światła w samochodzie dają Ci większą szansę na dostrzeżenie przeszkody na czas oraz na to, że inni kierowcy zauważą Twój manewr wystarczająco wcześnie.